Vitaminler

HAYATIN CAN DAMARI: VÄ°TAMÄ°NLER

Vitaminler, günlük hayatın giderek artan temposunda sağlığımız için ihtiyaç duyduğumuz maddeler arasında başta gelirler. Bedenimize direnç sağlayan, gençlik ve canlılık veren vitaminler; fiziksel, ruhsal ve zihinsel alanda vücudumuzun temel yapıtaşlarını oluşturan maddelerdir. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında gerçekleştirilen araştırmalar vitaminlerin insan vücudu için ne denli önemli olduğunu göstermiştir. Yapılan çalışmalarla vitaminlerin raşitizm, iskorbüt, pellegra, felç, osteoporoz, cilt bozuklukları, görme bozuklukları ve ruhsal bozukluklara karşı önemi ortaya konulmuş; çocukların büyüme sürecindeki olumlu etkileri gözlenmiştir. Ayrıca her gün vücudumuza çeşitli yollarla giren civa, benzol ve kurşun gibi zehirli maddelere karşı da antioksidan özellikli vitaminlerle mücadele edebiliriz.

Vitaminlere çeÅŸitli hayvansal ve bitkisel ürünlerde rastlanılır. Hayvansal ürünlerde özellikle karaciÄŸer ve böbrek ile deniz mahsullerinde rastlanırken, bitkisel ürünlerde ise özellikle baklagiller, hububatlar ile her türlü meyve ve sebze görülebilir. Organik kimyasal bileÅŸikler olan vitaminler, vücudumuzdaki her türlü biyokimyasal reaksiyonu ve fizyolojik süreci kolaylaÅŸtırır ve düzenler. Günümüzde beslenme uzmanları vitaminleri suda ve yaÄŸda çözümlenmesine göre iki gruba ayırmışlardır. Buna göre;

Yapılan çalışmalarla vitaminlerin her yaşta insan için büyük önem taşıdığı anlaşılmıştır. Ancak özellikle yaşlılık sürecinde vitamin eksikliğinin kalp krizi riskleri ve enfeksiyon eğilimini artırdığı, iyileşmeyi ve zihinsel kapasiteyi yavaşlattığı ve kronik yorgunluğu artırdığı gözlenmiştir. Araştırmalarla vücudun gençlik iksiri olduğu ortaya konulan vitaminlerin, hastalıkların oluşmasından önce önleyici etkileri büyüktür. Vitaminler;

Tüm bu önleyici ve olumlu etkileriyle vitaminler vücudumuz için vazgeçilemez bir öneme sahiptir. Bu konuda hazırladığımız tabloyla sizlere çeşitli vitaminlerin vücudumuza ne tür bir etki yaptığını, hangi besinlerde bulunduğunu ve eksikleri halinde hangi rahatsızlıklarla karşılaşıldığını aktarmak istedik.

Vücuttaki İşlevi

Görme yeteneği; hücrelerin düzenli bir şekilde yenilenmesi; cilt tazeliği; sağlıklı mukoza zarı; bakteri ve virüslere karşı direnç, cildin dış çevre etkilerinden ve güneş ışınlarından korunması, kansere karşı koruyucu etki, diş ve kemiklerin oluşumunda etkin fonksiyon, yağ depolanmasına yönelik katkı, yaşlanmaya karşı etkililik.

Hangi besinlerde bulunur

Karaciğer, havuç, ıspanak, yeşil lahana, kabak, domates, kayısı, kırmızı biber, yumurta sarısı, tereyağı, kavun, soğan, şalgam, zeytin, brokoli, sarımsak, şeftali, kırmızı biber, maydanoz, nane, kuşburnu çayı, adaçayı.

Günlük İhtiyaç

2000-5000 I.E. Beta-Carotin: 5 mg.

Eksiklik Semptomları

Gece körlüğü, karanlıkta görme bozuklukları, tırnak kırılması, kuru saç, egzama, iştah kaybı, enfeksiyona sık yakalanma, uykusuzluk, yorgunluk, tekrarlayıcı sinüzit, solunum yolu enfeksiyonları, cilt bozuklukları, kilo kaybı.

D VÄ°TAMÄ°NÄ° (KALSÄ°FEROL) / KEMÄ°K POLÄ°SÄ°

Vücuttaki İşlevi

Kemiklerin sağlamlığı, sağlıklı dişler, kasların iyi çalışması, sinirlerin sakinleşmesi, bağışıklık sistemi, vücudu zehirden arındırma, kalp atışlarının düzenlenmesi, tiroit bezinin fonksiyonu ve normal kan pıhtılaşmasına katkı.

Hangi besinlerde bulunur

Yumurta sarısı, karaciğer, deniz balıkları, süt ürünleri, avokado, mantar, tereyağı, yulaf ezmesi.

Günlük İhtiyaç

3-15 mg

Eksiklik semptomları

Çocuklarda raşitizm, kemik yumuşaması, diş dökülmesi, kas zayıflığı, eklem büyümesi, heyecan, sinir bozuklukları, iştah kaybı, erişkinlerde osteomalazi, görme bozuklukları, kilo kaybı.

Vücuttaki İşlevi

Hücrelerin ve önemli vücut maddelerinin serbest radikallerden korunması, kanserden korunma, hücrelerin gençliği, kaygan damar duvarları, iyi çalışan üreme organları, kas kuvveti ve dayanıklılık, kalp- damar hastalıklarına karşı koruma, doku tamiri, adet öncesi şikayetlerin tedavisi, kataraktı karşı etkili, saç ve cilt sağlığı, yaşlanmayı geciktirir.

Hangi besinlerde bulunur

Soğuk preslenmiş bitki yağları, tohum, fındık, ceviz, çekirdekler, işlenmemiş tahıl ürünleri, yumurta sarısı, yeşil yapraklı bitkiler, muz, pirinç, soya, tahin, zeytin, yenilebilen deniz yosunları, kuşburnu.

Günlük İhtiyaç

400 mg

Eksiklik Semptomları

Yorgunluk, performans düşüklüğü, solgun cilt, yaşlılık lekeleri, kısırlık, hırçınlık.

Vücuttaki İşlevi

Kanın pıhtılaşmasını önleme, yaraların iyileşmesi, kemik metabolizması, canlılık ve uzun ömür, karaciğerde glikozun glikojene çevrilmesinde yardım eder, çocuklarda enfeksiyonlara karşı direnci artırır.

Hangi besinlerde bulunur

Yeşil yapraklı sebzeler, lahana, yulaf ezmesi, yumurta sarısı, peynir, domates, karaciğer, süt ürünleri, mantar, mısır, şalgam, karnabahar, dereotu, fasulye, yeşilçay, kuşburnu, kuşkonmaz, brokoli, çavdar, capsella, ısırgan otu.

Günlük İhtiyaç

30-120 mg

Eksiklik Semptomları

Kanayan, kolay iyileşmeyen yaralar, diş eti kanamaları, burun kanamaları, bağırsak bozuklukları, adet bozuklukları.

Vücuttaki İşlevi

Hastalıklara karşı savunma, hücre solunumu, demir üretimi, sağlam psikoloji, dişler ve dişeti, zayıflama ve ince kalma, kırışıklıkların düzleşmesi, erken yaşlanmadan korunma, sağlıklı sinirler, dokuların gelişimi ve tamiri, adrenal bez fonksiyonu, kansere karşı etkili, damar sertliğini önler, kandaki kolesterolü ve tansiyonu düşürür.

Hangi besinlerde bulunur

Turunçgiller, diğer taze meyveler, salata, sebze patates, soya fasülyesi, kuşkonmaz, avokado, pancar yaprağı, brokoli, taze biber, turpgiller, ıspanak, pazı, domates, şalgam.

Günlük İhtiyaç

1-3 g

Eksiklik Semptomları

Soğuk algınlıkları, kötü dişetleri, varis, hemoroid, yorgunluk, konsantrasyon eksikliği, uyku bozuklukları, sinir zayıflığı, iskorbüt, eklem ağrıları.

Vücuttaki İşlevi

Karbonhidratlardan enerji kazanımı, kalbin iyi çalışması, sağlıklı sinir sistemi, zihinsel tazelik; yaşlanma, sigara ve alkolün zararlı etkilerine karşı koruma; büyüme, iştah ve öğrenme üzerinde olumlu etki.

Hangi besinlerde bulunur

Et, işlenmemiş tahıl ürünleri, fındık, ceviz, sebze, patates, karaciğer, baklagiller, bira mayası, kuşkonmaz, çam fıstığı, kestane, Brüksel lahanası, erik, kuru üzüm, maydanoz, nane, kuşburnu, adaçayı.

Günlük İhtiyaç

10-40 mg

Eksiklik semptomları

Konsantrasyon eksikliği, kas krampları, yorgunluk, hırçınlık, iştahsızlık, depresif ruh hali, kalpte ritim bozuklukları, kabızlık, ödem, ağrı ve hassasiyet, çınlama, genel kilo kaybı.

Vücuttaki İşlevi

Spor sayesinde kas üretimi, stres hormonlarının (adrenalin) üretimi, yağ ve protein metabolizması, vücuttaki enerjinin idaresi; hücre solunumu, sağlıklı cilt, göz yorgunluğunu rahatlatır, kataraktın önlenmesi, kepeği önler, gebelik sürecinde etkilidir, cilt,saç ve tırnakların oksijen kullanımını kolaylaştırır.

Hangi Besinlerde Bulunur

Karaciğer, tavuk, yumurta, süt, fındık, ceviz, deniz balıkları, işlenmemiş tahıl ürünleri, salata, brokoli, mantar, ıspanak, pancar, yeşil yapraklı sebzeler, kabuklu yemişler, şerbetçi otu, yulaf sapı, maydanoz, kırmızı yonca, adaçayı.

Günlük İhtiyaç

10-40 mg

Eksiklik Semptomları

Az beslenme veya süt tüketmeme söz konusuysa: gözde yanma, dudakların birleştiği noktada ve dudaklarda çatlaklar, pullu deri, konsantrasyon eksikliği, saç dökülmesi, uykusuzluk, ışığa hassasiyet, sindirim bozuklukları, ağız ve dilde iltihaplanmalar, göz bozuklukları.

Vücuttaki İşlevi

Sağlıklı sinir sistemi, enerji arzı, yağ ve protein üretimi ve tüketimi, beyin metabolizması, kanın oksijen kapasitesi, sağlıklı cilt, şizofreni ve diğer zihinsel hastalıklarda yardımcıdır.

Hangi besinlerde bulunur

Yağsız et, balık, tavuk, sebze, çimlenmiş buğday tohumu, bira mayası, fındık, ceviz, havuç, peynir, mısır unu, hurma, yumurta, meyankökü.

Günlük İhtiyaç

50-200 mg

Eksiklik Semptomları

Yorgunluk, kas ve sinir zayıflığı, hırçınlık, iştahsızlık, kötü cilt, ishal, bunama, depresyon, iştah kaybı, kaslarda zayıflık, cilt döküntüleri, kol ve bacak ağrıları.

Vücuttaki İşlevi

Coenzim A üretimi, iltihaplardan koruma, stres karşıtı hormonların üretimi, vücuttaki enerjinin idaresi, yağ yakılması, sağlıklı cilt ve saçlar, depresyon ve anksiyete tedavisinde faydalıdır.

Hangi besinlerde bulunur

Sakatat, baklagiller, tam buğday, yumurta sarısı, yeşil sebze, buğday kepeği, süt ürünleri, çavdar unu, sert kabuklu yemişler, sığır eti, bira mayası.

Günlük İhtiyaç

10-30 mg

Eksiklik semptomları

Cilt bozuklukları, yaraların tam iyileşmemesi, saç dökülmesi, saçların erken ağarması, sağırlık, el ve ayaklarda kramplar, öğrenme güçlüğü, hırçınlık, bulantı ve ellerde karıncalanma.

Vücuttaki İşlevi

Amino asit üretimi, kan üretimi, bağışıklık sistemi, kan şekeri seviyesi, mide asitleri, vücuttaki suyun idaresi, sinirlerin çalışması, sodyum-potasyum dengesi, böbrek taşının önlenmesi, alerji, artrit, astım tedavisinde yararlıdır.

Hangi Besinlerde bulunur

Kas eti, karaciğer, tam buğday, çimlenmiş buğday tohumu, bira mayası, balık, avokado, muz, baklagiller, havuç, bezelye, börülce, ıspanak, ayçiçeği tohumu, ceviz, lahana, muz, brokoli, kahverengi pirinç, patates, kepekli pirinç, soya fasülyesi, incir, karpuz.

Günlük İhtiyaç

10-40 mg

Eksiklik semptomları

Kötü cilt, depresif rahatsızlıklar, sinirlilik, saç dökülmesi, dolaşım bozuklukları, dudakların birleştiği noktada çatlaklar, konsantrasyon düşüklüğü, kas zayıflığı, işitme sorunları, yağlı cilt, akne, iştahsızlık.

Vücuttaki İşlevi

Sinir kuvveti, dinamiklik, memnuniyet ve iyi ruh hali, hücre yenilenmesi, büyüme, mide- bağırsak çalışması, karaciğerin işlevini yapması, kan üretimi, iştah, anemesinin önlenmesi ve tedavisi, erken doğumun engellenmesi, kırmızı kan hücrelerinin oluşumu.

Hangi Besinlerde Bulunur

Karaciğer, böbrek, yağsız et, koyu yeşil yapraklı sebzeler, çilek, peynir, süt, bira mayası, patates, soya fasülyesi, tonbalığı, şeftali, somon balığı, ton balığı, kahverengi pirinç, tavuk.

Günlük İhtiyaç

400-1000 mg

Eksiklik Semptomları

Zihinsel yorgunluk, huzursuzluk, korku, uyku bozuklukları, yaşam sevgisinde azalma, hafıza zayıflığı, büyüme bozuklukları, kansızlık, apati, sindirim bozuklukları, saçlarda beyazlaşma, paranoya.

Vücuttaki İşlevi

Kan üretimi, büyüme, iç düzen, sinir kuvveti, zihinsel tazelik, enerji metabolizması, demir tüketimi, kemik üretimi, kasların çalışması, sinir hasarının önlenmesi.

Hangi Besinlerde Bulunur

Et, karaciğer, böbrek, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri, peynir, maya, istiridye, ringa balığı, uskumru ve diğer deniz ürünleri.

Günlük İhtiyaç

5-15 mg

Eksiklik Semptomları

Kansızlık, mukozalarda hasarlar, yorgunluk, depresyon, asabiyet, göz sorunları, kronik yorgunluk, kabızlık, baş ağrısı, dilde iltihaplanma, sıkıntılı nefes alma.

Vücuttaki İşlevi

Cilt sağlığı, saçlar ve tırnaklar, mukoza zarları, sinirlerin enerjisi, sağlıklı bağırsak florası, kan şekeri seviyesinin kontrolü, sağlıklı ter bezleri, sinir dokusu, kemik iliği sağlar, kas ağrılarını rahatlatır.

Hangi Besinlerde Bulunur

Portakal, karaciğer, yumurta sarısı, domates, soya fasülyesi, bira mayası, fındık, ceviz, tuzlu su balığı, tüm hububatlar.

Günlük İhtiyaç

5-12 mg

Eksiklik Semptomları

Yağlı ve kuru cilt, mat saçlar, tırnak kırılması, bitkinlik, kas ağrıları, depresyon, karın ağrıları, bulantı, kan şekeri yüksekliği, dilde acılık hissi.

Vücuttaki İşlevi

Beyin ve sinir hücrelerinin korunması, yağ metabolizması, kolesterol seviyesinin kontrolü, karaciğerin iyi çalışması, gevşeme, gençlik,

Hangi Besinlerde Bulunur

Yumurta sarısı, karaciğer, işlenmemiş tahıl ürünleri, sebze, bira mayası, lesitin, baklagiller ve tüm hububatlar.

Günlük İhtiyaç

-

Eksiklik Semptomları

Unutkanlık, konsantrasyon eksikliği, uyku bozuklukları, korku, dolaşım yolu şikayetleri, karaciğer bozukluğu ve büyümede gerileme.

Yorum ekle

Ä°sim (gerekli)

E-Posta (gerekli)

Sonraki yorumları bana bildir

Gönder (Ctrl+Enter)

Ä°ptal